نصیراحمد الهاشمی

برای یک مسلمان واقعی هیچگاه دیر نبوده که به بارگاه خداوند جل جلاله اشک بریزد و از اعمال بد که از وی سر زده اند توبه کند. بخاطر باید داشت که فرار از جزای که توسط یک انسان داده شود ممکن است اما از جزای که از جانب خداوند جل جلاله در روز قيامت داده میشود، فرار کردن محال است. پس بهتر است تا گذشته را فراموش نموده و یک صفحه جدید را در زندگی آغاز باز نماييم.
به هر اندازهء که در توبه راستین و صادق باشید خداوند جل جلاله به همان اندازه توبهء تانرا زودتر قبول نموده و گناهان تانرا میامرزد.
اگر یک کار بد را مرتکب شده، سپس با صداقت و ایمان کامل از آن توبه کرده باشيد، بدون شک خداوند جل جلاله وعده نموده است که بر شما رحمت نموده و شما را میبخشد. این یکی از اصول اساسی اعتقادات اسلامی است که خداوند جل جلاله از همه بیشتر مهربان و بخشاینده است. خداوند متعال مي فرمايد:
أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ. (التوبه-104)
ترجمه: آيا ندانسته‏اند كه تنها خداست كه از بندگانش توبه را مى‏پذيرد و صدقات را مى‏گيرد و خداست كه خود توبه‏پذير مهربان است.
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (الزمر- 53)
ترجمه: بگو اى بندگان من كه بر خويشتن زياده‏روى روا داشته‏ايد، از رحمت‏خدا نا اميد مشويد در حقيقت‏خدا همه گناهان را مى‏آمرزد كه او خود آمرزنده مهربان است.
پس هیچگاه در توبه کردن تاخیر نکیند و هر چه عاجل تر اقدام نمائید، زیرا هیچ کس نمیداند که مرگ ویرا چه وقت در آغوش میگیرد.
دروازهء توبه تا وقت بروی یک مسلمان گشاده است تا مرگ وی فرا رسد. حضرت رسول اکرم صلى الله عليه وسلم می فرماید: ” خداوند جل جلاله تا زمان توبه بندگان خود را می پذیرد تا مرگ به حلقوم آنها برسد.” چون ما نمیدانیم که مرگ چه وقت فراه میرسد پس هیچگاه باید در توبه کردن و رجوع به دربار خداوند جل جلاله سستی و غفلت نورزیم.
شرايط توبه
هنگام توبه کردن اگر شرایط ذیل در نظر گرفته نشود، توبه درست نیست:
•    باید از گناه که انجام داده است، پشیمانی عمیق احساس کند.
•    از آن گناه براي هميش امتناع ورزيده و از جاها و حالات که وی را به انجام آن کشانیده بود در آینده خودداری نماید.
•    بطور قاطع مصمم باشد که در آینده آن گناه را مرتکب نمیشود، و فورا کار های نیک را انجام دهد که بتواند گناهش را جبران کند.  
•    موارد فوق برای توبه از گناهي بود که در آن حق خداوند جل جلاله شامل باشد، در صورت که شما گناه را مرتکب شوید که در آن حق بنده شامل باشد، پس باید کار را انجام دهید  كه حق او را اعاده نماييد، اگر مالش گرفته باشيد، بايد آنرا پرداخت نماييد، اگر برايش اهانت كرده باشيد، از او معذرت و بخشش بخواهيد. لزا براي توبه از گناه كه حق بنده در آن ضايع شده باشد، پرداختن حق و یا هر راه ممکن که بتواند جبران حق آنها را کند یکی از شرایط اساسی برای توبه درست برای چنین گناه میباشد.  
توبهء که با شرایط فوق صورت گیرد بدون شک گناه را محو نموده و تضمین میکند که انسان از گناه اش پاک گردیده است. چنانچه حضرت محمد صلى الله عليه وسلم فرموده است: “هرگاه شخص از گناهش براستی و صداقت توبه کند، چنانست که وی هیچ گناه را مرتکب نشده است.”

سرانجام باید گفت، هرگاه شخص گناه را مرتکب میشود، نباید از رحمت خداوند جل جلاله نا امید شود. باید به دربار خداوند جل جلاله رجوع نموده و مطابق به شرایط فوق که ذکر شد توبه نماید، خداوند جل جلاله بدون شک توبه وی را قبول میفرماید. علاوه بر این شما باید بدانید، هر قدریکه شما به روز های گذشتهء تان که در آن گناه را مرتکب شده اید نظر اندازید، به همان اندازه دروازه شیطان وسیع شده و شما را دوباره بطرف گناهی تان میکشاند. علماء شخص را که درچنین یک حالت قرار داشته باشد به بز کوهی تشبیه میدهند که توسط سگ شکاری در حال تعقیب باشد. هر چند بز کوهی طبیعتا در سرعت بسیار سریع است، اما بار بار دیدن وی بطرف عقب مورال اش را ضعیف ساخته و آنرا به آسانی در گیر سگ شکاری میدهد.